Μένουμε Αντίπαρο: Δελτίο Τύπου σχετικά με ένα “ΟΧΙ” και ένα “ΝΑΙ”

“…Το έργο της αποχέτευσης και του βιολογικού είναι ασφαλώς έργο πνοής για το νησί μας. Δεν αρκεί όμως να θέλουμε, πρέπει να γνωρίζουμε και τι ακριβώς περιέχει αυτό που θέλουμε. Αφού θα γίνει μια φορά ας γίνει σωστά, με βεβαιότητα για το σχέδιο και τον προγραμματισμό του. Έτσι έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί από όλους τους αιρετούς της τελευταίας δεκαετίας. Η διαχρονική προσέγγισή του σαν προεκλογική εξαγγελία ή σαν μετεκλογική υστεροφημία σε καμία περίπτωση δεν διασφαλίζει την καλή ποιότητα του έργου, που είναι και το ζητούμενο. Το «όχι» μας στην πρόσφατη συνεδρίαση και στην αντίστοιχη Οικονομική Επιτροπή του περασμένου Σεπτέμβρη ήταν και είναι ένα αντίστοιχο «ναι» για ένα σωστό έργο”

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ (12/3/2012)

Στην τελευταία δημοτική συνεδρίαση της 7ης Μαρτίου 2012 συζητήθηκε το θέμα της έγκρισης των μελετών του έργου «Αποχέτευση και Ε.Ε.Λ. Αντιπάρου». 

Χωρίς αμφιβολία το έργο της Αποχέτευσης και της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων («Βιολογικός») είναι η σημαντικότερη από τις βασικές υποδομές που στερείται εδώ και χρόνια το νησί μας. Δεν μπορεί κανείς επομένως να είναι αντίθετος στην υλοποίησή του, που είναι κοινός στόχος, παρά μόνο ως προς τη διαδικασία και τη μέθοδο που εφαρμόζεται από τη δημοτική αρχή. Ο συνδυασμός μας καταψήφισε την πρόταση (και κυρίως τον τρόπο με τον οποίο τέθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο) και παρακάτω εξηγούμε τους λόγους που μας οδήγησαν σε αυτή την απόφαση. 

Στη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής στις 25/9/2011 έγινε γνωστό από τον κ. Δήμαρχο ότι η (παλαιά) μελέτη την οποία υπέβαλε ο Δήμος μας ως μέρος της αίτησής μας για την ένταξη και τη χρηματοδότηση του έργου έπρεπε να τροποποιηθεί, καθώς η μελέτη προέβλεπε αποχετευτικό σύστημα για 6.000 κατοίκους, και  Βιολογικό για 3.000 κατοίκους. Αποφασίστηκε λοιπόν η τροποποίηση της παλαιάς μελέτης από εξωτερικούς ειδικούς συνεργάτες της Εγνατία ΑΕ -ανάδοχος εταιρεία του έργου-, καθ’ υπόδειξη της ίδιας της Εγνατία ΑΕ.

Σύμφωνα με την τροποποίηση, το έργο θα προέβλεπε να εξυπηρετεί μόνο 3.000 κατοίκους, τόσο για την Αποχέτευση, όσο και για το Βιολογικό. Στην ίδια συνεδρίαση, ο κ. Δήμαρχος έκανε γνωστό ότι θα προέκυπτε δίμηνη περίπου καθυστέρηση για την έκδοση των Τευχών Δημοπράτησης του έργου, εξαιτίας περικοπών προσωπικού στην ανάδοχο εταιρεία. Η λύση, σύμφωνα με τον κ. Δήμαρχο, ήταν να επισπευθεί η διαδικασία μέσω κάποιων συνεργατών της αναδόχου εταιρείας. Οι δύο προτάσεις εγκρίθηκαν κατά πλειοψηφία και το κόστος για τα δύο έργα (α. επίσπευση τευχών δημοπράτησης και β. τροποποίηση μελέτης) θα ανερχόταν στα 20.000 συν ΦΠΑ (10.000 ευρώ η κάθε εργασία), με τον όρο προς τους εξωτερικούς συνεργάτες της Εγνατία ΑΕ να ολοκληρωθούν οι εργασίες τους εντός 45 ημερών.

Από εκείνη την ημερομηνία δεν είχαμε καμία επίσημη ενημέρωση για το ζήτημα. Μάλιστα είχαμε ζητήσει ανεπιτυχώς επίσημη πρόσβαση στα στοιχεία της συγκεκριμένης μελέτης (έχει υποβληθεί σχετικό αίτημά μας προς το Δήμο από τις 5/10/2011-Αρ. Πρωτ. 4222, που δεν έχει απαντηθεί μέχρι σήμερα). 

-Χωρίς λοιπόν να γνωρίζουμε οτιδήποτε σχετικά με τη μελέτη,

-Χωρίς να εξηγηθεί ο λόγος που ορίστηκε ως «έκτακτη» η συγκεκριμένη συνεδρίαση της 7ης Μαρτίου του Δημοτικού Συμβουλίου ,

-Χωρίς να υπάρξει εισηγητής επί του σημαντικότατου αυτού θέματος προκειμένου έστω την ύστατη στιγμή να μας κατατόπιζε σχετικά με το έργο Αποχέτευση-Βιολογικός,

δεν ήταν δυνατό να συναινέσουμε στη συγκεκριμένη πρόταση. 

Έχουμε ζητήσει εδώ και μήνες να γίνει δημόσιος διάλογος για το ζωτικής σημασίας ζήτημα, που αφορά το μέλλον του νησιού και στο οποίο δεν χωρούν ούτε ημίμετρα, ούτε λανθασμένοι χειρισμοί. Ο Δήμαρχος επικαλέστηκε στην επιχειρηματολογία του ένα αδιέξοδο δίλημμα των καιρών («ή το ψηφίζουμε ή δε θα γίνει το έργο ποτέ»). Ωστόσο, πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν ότι αυτό είναι το φυσικό επακόλουθο των όσων αναφέρθηκαν παραπάνω -δηλαδή, της έλλειψης ενημέρωσης, της πίεσης για βεβιασμένες αποφάσεις και της κακής πολιτικής στο ζήτημα του έργου εδώ και πολλά χρόνια.

Επιπρόσθετα, μέσα στους επτά μήνες από τη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής θα μπορούσαν να είχαν απαντηθεί τα εξής ερωτήματα που προκύπτουν για το εν λόγω μεγαλεπήβολο έργο:

-Εκκρεμούν δικαστικές αιτήσεις εμπλεκομένων ιδιοκτητών για ακύρωση του έργου στο Συμβούλιο της Επικρατείας για το έργο της αποχέτευσης και για την τεχνική μελέτη του έργου του βιολογικού; Έχει προετοιμαστεί κατάλληλα ο Δήμος ώστε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο αρνητικής ετυμηγορίας από το ΣτΕ;

-Το έργο αφορά πληθυσμό 1.500 ατόμων το χειμώνα και μόνο 3.000 ατόμων το καλοκαίρι. Παράλληλα, έχει προβλεφθεί -από το 2004- να καταλήγουν εκεί, δηλαδή στην πολυσύχναστη περιοχή του Σιφνέικου, τα απόβλητα και των υπολοίπων περιοχών του νησιού (Κάμπος, Άη Γιώργης Σωρός, κλπ). Έχει προβλεφθεί τεχνικά αυτή η ανάμιξη βοθρολυμάτων και αστικών λυμάτων; Θα εξυπηρετεί το έργο επαρκώς όλο το νησί την καλοκαιρινή περίοδο, και ιδιαίτερα τον Αύγουστο, όταν ο πληθυσμός θα υπερβαίνει κατά πολύ τις 3.000; Αν όχι, με τι επακόλουθα;

-Τι εμπειρία έχουμε από αντίστοιχες μονάδες με συγκεκριμένη μέθοδος υλοποίησης (μέθοδος των τεχνητών υγροτόπων) στις Κυκλάδες; Είναι αλήθεια ότι έχει εφαρμοστεί μόνο σε λίγες περιοχές της Μακεδονίας, αφού κατ’ εξοχήν αφορά μεγάλες πεδινές εκτάσεις και όχι πρανείς βραχώδεις εκτάσεις στην έκθεση των βόρειων και βορειοδυτικών ανέμων, που πνέουν περισσότερο στο νησί μας; Η προτεινόμενη εναλλακτική λύση μεθόδου κόμπακτ, όπως γίνεται σε πολλά νησιά, η πιο σύγχρονη μέθοδος της ηλεκτρόλυσης, καθώς και άλλες πιθανές λύσεις, γιατί δεν έχουν ποτέ συζητηθεί, τώρα αλλά και παλαιότερα;

-Ποιες ενέργειες έχουν γίνει σχετικά με το συντονισμό των υπηρεσιών (Εγνατία και ΔΕΗ), ώστε να συμπορευτεί η φάση της αποχέτευσης με αυτή τη υπογειοποίησης των καλωδίων της ΔΕΗ;

Όλα αυτά τα ερωτήματα, μαζί με πολλά ακόμα, δεν είναι λόγοι ματαίωσης, αλλά, απεναντίας, λόγοι τοποθέτησης του ζητήματος σε δημόσιο διάλογο με στόχο την παράθεση απόψεων και την πλήρη ενημέρωση. Μάλιστα ακόμα κι ο δήμαρχος στο συγκεκριμένο πρόσφατο Δημοτικό Συμβούλιο δήλωσε ότι συμμερίζεται τους ενδοιασμούς μας και αντιλαμβάνεται ότι η θέση μας προκύπτει από καθαρό ενδιαφέρον για τα κοινά.

Γι αυτό ακριβώς είχαμε ζητήσει στο επίμαχο συμβούλιο της Οικονομικής Επιτροπής (25/9/2011) να έρθουμε σε επαφή, σε συνεργασία ασφαλώς με το Δήμο, με προτεινόμενο επιφανή ειδικό μηχανικό μεγάλης κατασκευαστικής εταιρείας ώστε να αναζητηθεί μία τεκμηριωμένη ουδέτερη άποψη. Τότε καταψηφίσαμε την πρόταση των μελετών επειδή η ομάδα μας θα προτιμούσε να προηγηθεί ανοιχτή, δημόσια συζήτηση με ειδικούς μηχανικούς και με εκπροσώπους της Εγνατία ΑΕ, σχετικά με τα παραπάνω έργα και με το έργο γενικότερα, και μετά να λαμβάνονταν, εφ’ όσον χρειάζονταν, όποιες αποφάσεις σχετικά με τυχόν τροποποιήσεις των μελετών ή του έργου. Το ίδιο πράξαμε και τώρα.

Το έργο της αποχέτευσης και του βιολογικού είναι ασφαλώς έργο πνοής για το νησί μας. Δεν αρκεί όμως να θέλουμε, πρέπει να γνωρίζουμε και τι ακριβώς περιέχει αυτό που θέλουμε. Αφού θα γίνει μια φορά ας γίνει σωστά, με βεβαιότητα για το σχέδιο και τον προγραμματισμό του. Έτσι έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί από όλους τους αιρετούς της τελευταίας δεκαετίας. Η διαχρονική προσέγγισή του σαν προεκλογική εξαγγελία ή σαν μετεκλογική υστεροφημία σε καμία περίπτωση δεν διασφαλίζει την καλή ποιότητα του έργου, που είναι και το ζητούμενο. 

Το «όχι» μας στην πρόσφατη συνεδρίαση και στην αντίστοιχη Οικονομική Επιτροπή του περασμένου Σεπτέμβρη ήταν και είναι ένα αντίστοιχο «ναι» για ένα σωστό έργο. 

Εκ του συνδυασμού «Μένουμε Αντίπαρο»

menoumeantiparo.wordpress.com

http://menoumeantiparo.wordpress.com/2012/03/12/812/

H χωματερή της Άνδρου

Πηγή: tvxs.gr

Επαναλειτουργεί η χωματερή της Άνδρου σύμφωνα με απόφαση της δημοτικής αρχής. Η κίνηση αυτή θεωρείται το δήμο ως η καταλληλότερη λύση για τη διαχείριση των απορριμμάτων του νησιού, μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι μελέτες και τα σχέδια για την κατασκευή ΧΥΤΥ. Αντιδράσεις εκφράζουν μέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων, όπως ο Θοδωρής Τσιμπίδης, διευθυντής της οργάνωσης «Αρχιπέλαγος».

Πριν από λίγους μήνες, σημειώθηκε κατολίσθηση στην παράνομη χωματερή της Άνδρου, με αποτέλεσμα τόνοι σκουπιδιών να πέσουν στη θάλασσα προκαλώντας εκτεταμένη περιβαλλοντική καταστροφή. Τα σκουπίδια έφτασαν σε όλο το κεντρικό Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα, μέχρι και τις ακτές της Ρόδου, ενώ, όπως υποστηρίζουν μέλη της οργάνωσης «Αρχιπέλαγος», ο βυθός του Αιγαίου έχει υποστεί σημαντική μόλυνση.

Το tvxs.gr ήρθε σε επικοινωνία με τον διευθυντή της οργάνωσης «Αρχιπέλαγος» Θοδωρή Τσιμπίδη, ο οποίος μίλησε γι’ αυτή την περιβαλλοντική καταστροφή. «Έχουνε φύγει χοντρικά πάνω από 200.000 κυβικά μέτρα απορριμμάτων, η πλειοψηφία των οποίων είναι πλαστικά, χωρίς ωστόσο να παρθεί ούτε ένα μέτρο από τα αρμόδια όργανα για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση. Αυτό έχει εξοργίσει πια όλο τον κόσμο».

Αναφερόμενος στη νομιμότητα και τη λειτουργία της χωματερής, ο κ. Τσιμπίδης δήλωσε πως «η χωματερή της Άνδρου δεν σταμάτησε ουσιαστικά ποτέ την λειτουργία της, πέρα από κάποια μικρά διαστήματα – ύστερα από αντιδράσεις. Η χωματερή δεν υπήρξε ποτέ νόμιμη, ενώ η Γενική Επιθεώρηση Περιβάλλοντος έχει επιβάλλει αρκετές φορές πρόστιμα για τη λειτουργία της. Έμαθα, μάλιστα, ότι και χθες έριξαν απορρίμματα, παρόλο που περίμεναν βροχές και ήξεραν πολύ καλά που θα καταλήξουν τα σκουπίδια».

Ο διευθυντής του «Αρχιπελάγους» έκανε λόγο για τραγική αμέλεια από την πλευρά των αρμοδίων, ισχυριζόμενος ότι «πρόκειται για μεγάλο σκάνδαλο. Ξεκινά από το γεγονός ότι το σημείο όπου έχει κατασκευαστεί η χωματερή είναι αρχαιολογικός χώρος. Μάλιστα, δύο φορές ζήτησαν άδεια για τη λειτουργία της από την αρχαιολογική υπηρεσία και φυσικά δεν τους την έδωσε. Από εκεί και πέρα, από τη στιγμή που στοιβάχτηκαν όλοι αυτοί οι τόνοι σκουπιδιών σε τόσο μεγάλες κλίσεις και σε ένα ρέμα, όλοι γνώριζαν –ειδικοί και μη– ότι η χωματερή θα σπάσει και θα καταλήξει στην θάλασσα. Δεν έκαναν κάτι γι’ αυτό, δεν πήραν κανένα μέτρο ώστε να γλιτώσουμε τουλάχιστον αυτή την καταστροφή. Μετά την κατολίσθηση, έβαλαν απλώς τις επόμενες μέρες ένα πρόχειρο πλωτό φράγμα (οποιοσδήποτε καταλαβαίνει τι σημαίνει να βάλεις ένα πλωτό φράγμα σε περιοχές που δημιουργείται κύμα πέντε και επτά μέτρων), ώστε να έχουν μια δικαιολογία ότι κάτι έκαναν και τίποτα παραπάνω. Δεν φρόντισαν να σταματήσει η διαρροή της χωματερής και, όπως καταλαβαίνετε, είναι αυτονόητο ότι πρέπει να σταματήσει άμεσα η χρήση της χωματερής».

Αξιοσημείωτο είναι ότι υπάρχουν εναλλακτικές για την τοποθεσία της χωματερής. «Φυσικά και υπάρχει άλλο μέρος στο νησί για να κατασκευαστεί η χωματερή, όμως δεν έχει γίνει καμία προσπάθεια για νέα χωροθέτηση» δηλώνει ο κ. Τσιμπίδης. «Δεν πιέζονται τα αρμόδια όργανα και ακολουθούν την εύκολη λύση. Είναι σαν να πηγαίνουμε στην πίσω αυλή του σπιτιού μας και να πετάμε τα σκουπίδια μας. Το κάνουμε εδώ και δεκαετίες, δεν αλλάζουμε εύκολα και αυτό είναι ανησυχητικό. Έχουν ειδοποιηθεί οι πάντες –ο εισαγγελέας Αιγαίου, ο γενικός εισαγγελέας Περιβάλλοντος, η Γενική Επιθεώρηση και το αρμόδιο υπουργείο– και γνωρίζουν τόσο το μέγεθος της καταστροφής όσο και της ζημιάς που θα ακολουθήσει. Εμείς θα εξαντλήσουμε κάθε νομικό μέσο. Δουλεύουμε με επιστήμονες από δέκα χώρες και πλέον βρισκόμαστε –ως οργάνωση– υπόλογοι για όλη αυτή την κατάσταση. Πώς γίνεται αυτή η χώρα, με αυτή την τεράστια βιοποικιλότητα, την οποία κινδυνεύουμε να χάσουμε πριν καν μάθουμε πια είναι αυτή ακριβώς, να υφίσταται αυτή την καταστροφή;»

Διαβάστε ακόμα:

Το μπαλκόνι στο πέλαγος που ξεπλένει την ασυνειδησία (τι Άνδρος, τι Αντίπαρος)

Οι Σούπερ Ήρωες του νησιού μας (ακόμα ζουν ανάμεσά μας, εκλεγμένοι και δικαιωμένοι)

 Τζίμης Πανούσης για το θέμα: Δούρειος Ήχος 15-4-11 (στο 11'10''-13'15'') και Μάνος Κακλαμάνος-Τζίμης Πανούσης: ΘΕΜΑ ΑΝΔΡΟΣ (13-4-2011)

Τώρα που γυρίζει να ανοίξουμε καμιά παραλία

 

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί την επιστολή “ανησυχίας”, που προσυπογράφουν 9 πολίτες, σχετικά με την οικοδομική δραστηριότητα στη θέση “Παναγιά”. 

Η πρωτοβουλία ανήκει στον κ. Γιάννη Τριαντάφυλλο, που μετουσίωσε τις πρωτόλειες ανησυχίες συμπολιτών και κατέθεσε χθες την επιστολή, που θα συζητηθεί στο επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο (Παρασκευή 11/2, 5.30μμ). Ο δήμαρχος έχει επικοινωνήσει με τον κ. Τσάκωνα, ο οποίος πιθανώς θα εκπροσωπηθεί μέσω του δικηγόρου του.

Το θέμα βέβαια δεν είναι να καταδείξουμε μία μόνο περίπτωση πιθανής παρανομίας και την ίδια στιγμή να αγνοήσουμε συνειδητά όλες τις άλλες, μικρές και μεγάλες, που ελάχιστοι έχουν θίξει. Είναι ευκαιρία να αρχίσει η συζήτηση για πολλές παραλίες που έχουν γίνει ιδιωτικές, από τη μια άκρη του νησιού μέχρι την άλλη.

Σημ. (Επειδή κάποιοι ρώτησαν σχετικά:) η επιστολή έχει σταλεί εδώ και δύο μέρες, ήδη δημοσιοποιήθηκε προχθές σε blogs και ΜΜΕ πριν κατατεθεί επίσημα. Σήμερα δημοσιεύεται στο blog, στην ώρα της.

 

Αντίπαρος 06/02/2011

Προς Δημοτικό Συμβούλιο Αντιπάρου

Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, αξιότιμοι κύριοι δημοτικοί σύμβουλοι, με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να σας εκφράσουμε τις ανησυχίες μας για τα κάτωθι θέματα:

Όλοι γνωρίζουμε ότι η περιοχή πάνω από την δεύτερη Ψαραλυκή μέχρι την περιοχή που έχει κατασκευαστεί το ελικοδρόμιο (ΓΑΛΑΝΤΑΡΙΕΣ) ανήκει στον Δήμο Αντιπάρου. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει στην ευρύτερη περιοχή μέχρι την παραλία της Παναγιάς οικοδομική δραστηριότητα η οποία αρχίζει και αλλάζει επικίνδυνα την γύρω περιοχή. Έτσι δειλά-δειλά οι ιδιοκτήτες των νέων κατοικιών τοποθετούν πόρτες και μάντρες εκεί που λίγα χρόνια ήταν ελεύθερη η διάβαση προς τις παραλίες.Οι ίδιοι βέβαια ισχυρίζονται ότι αυτές οι περιφράξεις είναι νομότυπες.Τους δε τελευταίους μήνες είχαν τοποθετηθεί σημάδια με κορδέλες πολύ κοντά στον αιγιαλό, μάλλον για οριοθέτηση νέων οικοδομών. Έπειτα από παράπονα και διαμαρτυρίες κατοίκων τα όρια μεταφέρθηκαν λίγα μέτρα παραπάνω. Σε αυτό το σημείο λοιπόν υπάρχει άμεσος κίνδυνος αποκλεισμού του μονοπατιού που ενώνει τις παραλίες Ψαραλυκή- Παναγιά. Μήπως θα πρέπει ο Δήμος να καθαρίσει το μονοπάτι; και να τοποθετηθούν καλαίσθητες ενδεικτικές σημάνσεις;

Πιστεύουμε ότι ο Δήμος πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός σε τέτοια ζητήματα που αφορούν τους δρόμους που οδηγούν στις παραλίες του νησιού μας.Όπως όλοι γνωρίζουμε στο παρελθόν έχουν γίνει παρόμοιες ενέργειες με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πρόσβαση σε διάφορες αξιόλογες παραλίες του νησιού.Στην συγκεκριμένη περιοχή είναι αναγκαία η καταμέτρηση και οριοθέτηση της Δημοτικής έκτασης έτσι ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος καταπάτησης της. Ίσως επίσης θα μπορούσε να αξιοποιηθεί κατάλληλα η περιοχή προς όφελος του Δήμου μας, ή διαφόρων τοπικών συλλόγων όπως ο Ναυτικός όμιλος Αντιπάρου για αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Η παρούσα επιστολή επιθυμούμε να τεθεί θέμα στο επόμενο σας Δημοτικό συμβούλιο, και να δοθεί λύση πριν είναι πολύ αργά. Θα ήταν και μια καλή αρχή για να βρεθεί λύση και σε άλλες αποκλεισμένες παραλίες.

Σας επισυνάπτουμε και πρόσφατες φωτογραφίες της περιοχής.

Με εκτίμηση οι κάτωθι κάτοικοι

(ακολουθούν υπογραφές 9 πολιτών)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Κι επειδή υπάρχουν πολλά στραβά στο νησί, όχι μόνο επικείμενα, αλλά εγκατεστημένα, ας δούμε και κάτι ακόμα που εστάλη εδώ σήμερα κιόλας:

 

Θέση: Γλυφά

Ας ανοίξουν τέτοια ζητήματα, επίσημα αυτή τη φορά, κι όχι πάλι μέσω των μπλογκς

Άγγελος ή Δαίμων; Πρέσβης καλής οικοδομήσεως ή “ο Ιάσων κι η Εργολαβική εκστρατεία;”

 Τον ξέρουμε λίγο, κάθε άποψη δεν είναι πλήρης. Ακόμα και τα μεγάλα ΜΜΕ φαίνεται να έχουν παγιδευτεί στο δυσεπίλητο ερώτημα: Ιάσων ο Πρέσβης ή Ιάσων ο Εργολαύτης;

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Με τις ευλογίες της LIFO, ο γνωστότατος σε μας Ιάσωνας, δίνει μία συνέντευξη που σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως στο νησί.

Ο 38χρoνος επιχειρηματίας που θέλει να αλλάξει το κέντρο της Αθήνας. Ένας σύγχρονος οραματιστής ή ένας καπιταλιστής δαίμονας;
ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΩΤΗ ΒΑΛΛΑΤΟ

Ήταν ένα αμφιλεγόμενο πρόσωπο, ένας επιθετικός, νέος επιχειρηματίας με φαινομενικά καλές προθέσεις, που αντιμετώπιζε όμως την καχυποψία όσων δεν γνώριζαν το background του.
Το Μπακού, η πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, είναι πια μια μεγαλούπολη δυο εκατομμυρίων κατοίκων, με πολλές πετρελαϊκές εταιρείες και χιλιάδες επιχειρηματίες και εργαζομένους από όλο τον κόσμο. Είναι και η γενέτειρα του μεγάλου σκακιστή Γκάρι Κασπάροβ. Στους σκακιστικούς συλλόγους της πόλης έμαθε τα πρώτα του ροκέ, την ιδανική πρώτη κίνηση, τις σωστές αντιδράσεις στις απειλές του αντιπάλου και τις κινήσεις για το συντομότερο ρουά-ματ.
Ο Ιάσων Τσάκωνας κάθεται απέναντί μου σε ένα μακρόστενο τραπέζι στον πρώτο όροφο του γραφείο του, που βρίσκεται στη γωνία Κεραμεικού και Μυλλέρου, σε ένα καταπληκτικό industrial κτίριο που κάποτε ήταν μηχανουργείο. Ο χώρος έχει την οικειότητα ενός αστικού μποέμικου σαλονιού, όπου όλα είναι προσεγμένα και ταυτοχρόνως ατημέλητα. Στους τοίχους έχει διάφορα έργα τέχνης από αυτά που έχει αγοράσει τα τελευταία χρόνια, κυρίως από νέους καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο. Έχει την αστική ευγένεια που κληρονόμησε από την καταγωγή του και την αυτοπεποίθηση που απέκτησε από τις σπουδές του στην Αμερική και από τη γρήγορη επιχειρηματική επιτυχία του.

«Μεγάλωσα στην Εκάλη. Ήταν μια αποστειρωμένη περιοχή για πλούσιους, η οποία ποτέ δεν μου άρεσε ιδιαίτερα, γι' αυτό, όποτε έβρισκα ευκαιρία, κατέβαινα στο κέντρο της Αθήνας. Θυμάμαι να πηγαίνω τις Κυριακές στο Μοναστηράκι, όπου διάφοροι Γεωργιανοί τότε πουλούσαν χαβιάρι και κουβανέζικα πούρα που έφερναν λαθραία στη χώρα. Τα αγόραζα και τα μεταπωλούσα στους φίλους του πατέρα μου για να βγάζω χαρτζιλίκι».

Ήταν οι πρώτες αγοραπωλησίες του, μια ένδειξη για το πού θα αποκτούσε έφεση τα επόμενα χρόνια, ένα σημάδι για την επιχειρηματική του πορεία, κάτι που θα κουβαλούσε πάνω του μέχρι σήμερα. Οι γονείς του δεν είχαν κάποια συγκεκριμένη δουλειά. Ο πατέρας του, κτηματίας, απόγονος του Βεΐκου, και η μητέρα του κόρη κλωστοϋφαντουργού με μεγάλη ακίνητη περιουσία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Δυο κλασικοί αστοί της εποχής που μοίραζαν τον ελεύθερο χρόνο τους σε βιβλία, οικογενειακές συνεστιάσεις και την ανατροφή των τεσσάρων γιων τους.

Θα αποφοιτήσει από το Κολέγιο Αθηνών το 1990 και θα πάει στο Cornell στην Αμερική για να σπουδάσει Οικονομικά. «Στον τρίτο χρόνο του πανεπιστημίου πήγα λίγο στη Νέα Υόρκη για να δουλέψω, για να δω αν μου αρέσει να μείνω εκεί. Έπιασα δουλειά σε τράπεζα, αλλά γρήγορα συνειδητοποίησα ότι το αποστειρωμένο corporate περιβάλλον δεν ταίριαζε με την ιδιοσυγκρασία μου». Παίρνει μια μικρή άδεια και πάει για λίγο στη Μόσχα να επισκεφτεί τον αδερφό του, που σπούδαζε εκεί. Μια μέρα βρίσκεται στο γραφείο ενός φίλου του. Στον τοίχο υπάρχει ένας παγκόσμιος χάρτης με σημειωμένα τα σημεία της Γης που διαθέτουν πετρελαϊκά κοιτάσματα. Το βλέμμα του θα σταθεί σε ένα σημείο στην Κασπία Θάλασσα. «Τότε δεν ήξερα καν την ύπαρξη του Αζερμπαϊτζάν. Άρχισα να ρωτάω τι παίζει και όλοι μου έλεγαν να μην ασχοληθώ γιατί η χώρα βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Αρμενία. Μετά από λίγο καιρό βρέθηκα εκεί για να παρακολουθήσω ένα συνέδριο και τότε συνειδητοποίησα ότι μόλις είχαν αρχίσει να ανοίγουν πρεσβείες και πετρελαϊκές εταιρείες που συναντούσαν δυσκολίες στο να βρουν χώρους να στεγαστούν. Έτσι άρχισα να βοηθάω τον Έλληνα πρέσβη να βρει σπίτι και γραφείο και σύντομα έγινα μεσίτης. Επίσης, τότε παρακολουθούσα και τη νέα κατάσταση στη χώρα με το ξεκίνημα των ιδιωτικοποιήσεων. Χώθηκα στο μπαζάρ των συναλλαγών και έκανα trading των τίτλων που αγόραζε ο κόσμος. Τότε ήταν που άρχισα να βγάζω πολύ καλά λεφτά, με τα οποία έχτισα κτίρια που τα νοίκιαζα σε πρεσβείες. Και όλα αυτά σε μια τριετία».

Συνήθως, ο κόσμος αντιμετωπίζει με καχυποψία όσους βγάζουν γρήγορα χρήματα, πόσο μάλλον στο νεφελώδες καθεστώς μια χώρας σαν το Αζερμπαϊτζάν. Ο Τσάκωνας αρνείται ότι είχε οποιαδήποτε είδους διαπλοκή με την τότε κυβέρνηση, αν και παραδέχεται ότι ο σημερινός υπουργός Οικονομικών είναι φίλος του από εκείνη την πρίοδο. Στα τρία χρόνια και όταν άρχισε να ανελίσσεται πολύ, έφυγε. Το γιατί μόνο αυτός το ξέρει. Ο ίδιος εξηγεί ότι αισθάνθηκε ανασφαλής και ότι ίσως τρόμαξε με τη ρωσική κρίση του '99. Θα γυρίσει στην Ελλάδα, διατηρώντας τις επιχειρήσεις του εκεί.

Το 2002, ψάχνοντας να αγοράσει σπίτι σε κάποιο κυκλαδονήσι, θα βρεθεί στην Αντίπαρο. Είδε διάφορα σπίτια κοντά σε παραλίες και σε προνομιούχα μέρη, αλλά κανένα δεν του έκανε «κλικ». «Θέλω ένα μέρος σε ύψωμα με ωραία θέα», είπε σε έναν φίλο του από τον στρατό που τον ξεναγούσε στο νησί. «Υπάρχει αυτή η κορυφή στο βουνό εκεί πάνω, αλλά είναι το χειρότερο μέρος του νησιού, γιατί το χτυπάνε οι βοριάδες. Κανένας δεν θέλει να πάει να χτίσει εκεί», του απάντησε.

Ο Τσάκωνας πήγε. Και αγόρασε αμέσως 16 στρέμματα γης και σταδιακά έφτασε τα 100. Και από το ένα σπίτι που έχτισε για τον εαυτό του κατέληξε, μέσα σε λίγα χρόνια, να έχει 24, σχεδιασμένα από γνωστούς Έλληνες και ξένους αρχιτέκτονες, κερδίζοντας πολλά διεθνή βραβεία και ένα μεγάλο αφιέρωμα στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Wallpaper».

Οι ντόπιοι στο νησί τον έχουν, μάλλον, κάπως σαν ευεργέτη τους. Οι παραδοσιακοί επισκέπτες που αγάπησαν το μέρος από τη δεκαετία του '80 για τον αναρχικό χαρακτήρα του και είδαν τα τελευταία χρόνια να γεμίζει σκάφη, κυριλέ μπαρ και κάμερες τηλεοπτικών καναλιών, τον καταχώρισαν στους εχθρούς τους. Η αλήθεια είναι ότι όσο και αν αλλοιώθηκε σε έναν βαθμό η ανθρωπογεωγραφία του νησιού (κάτι στο οποίο ο Τσάκωνας δεν αρνείται ότι συνέβαλλε), τα σπίτια που έχτισε η εταιρεία Oliaros είναι υπόδειγμα περιβαλλοντικού σεβασμού και αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Όπως και να 'χει, ήταν ήδη ένα αμφιλεγόμενο πρόσωπο, ένας επιθετικός, νέος επιχειρηματίας με φαινομενικά καλές προθέσεις, που αντιμετώπιζε όμως την καχυποψία όσων δεν γνώριζαν το background του. Και ύστερα ήρθε το Μεταξουργείο. Και ο Κεραμεικός.

Με μία άνευ προηγουμένου για το εγχώριο real estate κίνηση, αποφασίζει να επενδύσει σε μια υποβαθμισμένη γειτονιά του κέντρου της Αθήνας, αγοράζοντας σε μικρό διάστημα 65 ακίνητα και οικόπεδα με την προοπτική να τα ανακαινίσει, να χτίσει κάποια εκ νέου και να δημιουργήσει ένα αρχιτεκτονικό θαύμα (οι μελέτες που έχει κάνει, τα ονόματα των αρχιτεκτόνων που υπογράφουν και τα σχέδια που μου δείχνει για τα υπό ανέγερση κτίρια είναι όντως εντυπωσιακά). Αρχικά, θα το κάνει αθόρυβα. Κανένας, εκτός από τον κλάδο του, δεν γνωρίζει το μέγεθος της επένδυσής του. Μέχρι που το 2007 αποφασίζει να διοργανώσει την έκθεση τέχνης Remap και να βάλει έργα τέχνης στα ακίνητα που είχε στην κατοχή του. Το arty κοινό της πόλης ενθουσιάζεται. Οι οίκοι ανοχής της περιοχής, η ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής, ο underground χαρακτήρας του project συγκεντρώνουν κόσμο που ίσως να μην είχε περάσει ποτέ από την Ιάσωνος, την Κεραμεικού, την Αγησιλάου και την Κολωνού. Όμως, όταν αποφασίζεις να βγεις στην αρένα πρέπει να περιμένεις και τα λιοντάρια. Στις 19 Ιουνίου του 2009 (και με αφορμή το δεύτερο Remap) η «Ελευθεροτυπία» θα τυπώσει ένα θέμα με τίτλο «Η σκούπα της σύγχρονης τέχνης», κατηγορώντας τον Τσάκωνα ότι για τις ανάγκες του Remap εκτόπισε δεκάδες μετανάστες που έμεναν στα ερείπια που χρησιμοποίησε η έκθεση. Εν τω μεταξύ, από το 2007 η αρχιτέκτων Ελένη Τζιρτζιλάκη είχε ήδη εκφράσει δημοσίως τις αντιρρήσεις της για το σχέδιο του Ιάσωνα Τσάκωνα. «Κάποιος καλλιτέχνης μας είπε ότι όταν πήγε πρώτη φορά στον χώρο που του έδωσαν, μέσα ήταν κάποιοι μετανάστες, όταν ξαναπήγε είχαν φύγει. Κάποιοι άλλοι είπαν ότι για να φύγουν αυτοί που έμεναν μέσα, τους έκοψαν το ρεύμα...», θα αναφέρει στο εισαγωγικό της σημείωμα στη συζήτηση που έγινε τότε επί του θέματος στο βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Futura.
Ο Τσακωνας θα θορυβηθεί. Μάλλον δεν περίμενε μια τέτοιου είδους αντίδραση στο σχέδιό του. Παρ' όλα αυτά, δεν βγήκε ποτέ να απαντήσει δημοσίως (εκτός από μια επιστολή στην «Ελευθεροτυπία») παρά μόνο πριν από λίγους μήνες και εδώ, που θα πει κάποια πράγματα για πρώτη φορά. «Όντως, σε κάποια από αυτά τα σπίτια υπήρχαν άνθρωποι που είχαν καταλάβει τον χώρο και έμεναν σε άθλιες συνθήκες. Σε αυτούς είχα δώσει, χωρίς να νομιμοποιούμαι να το κάνω, δυο ετών ενοίκια για να φύγουν και να βρουν αλλού ένα κατάλυμα. Η κυρία Τζιρτζιλάκη αναφέρεται σε ένα μεμονωμένο γεγονός. Ήταν ένας μετανάστης που εξέδιδε γυναίκες, ο οποίος είχε καταλάβει ένα κτίριο κι έκλεβε νερό και ρεύμα από τον τυπογράφο του ισογείου. Μετά από ειδοποιήσεις έξι μηνών, μια μέρα βάλαμε ρολά στον χώρο για να μην μπορέσει να επιστρέψει. Τώρα, αν πάρεις αυτό το περιστατικό και βγάλεις συμπεράσματα γι' αυτό που προσπαθώ να κάνω στην περιοχή, τι να πω...».

Περίπου 5 χρόνια μετά τις εξαγορές, κανένα project δεν έχει προχωρήσει, παρά μόνο οι εξαιρετικές μελέτες που έχουν γίνει για την περιοχή με τη συνεργασία του γραφείου Δοξιάδη (και που, αν ποτέ υλοποιηθούν, θα μιλάμε για ό,τι πιο πρωτοποριακό έχει γίνει ποτέ στη χώρα). Λίγο η γραφειοκρατία με τις αδειοδοτήσεις (16 από τα κτίρια είναι διατηρητέα), λίγο η οικονομική κρίση, λίγο το γεγονός ότι η περιοχή δεν δείχνει ακόμα να διαθέτει μια στοιχειώδη καθαριότητα και ασφάλεια, το αρχικό πλάνο του Τσάκωνα έχει παρεκκλίνει χρονικά (αν και τα πρώτα δυο κτίρια θα ξεκινήσουν τις επόμενες ημέρες). «Οι οίκοι ανοχής έχουν γίνει 35 από 25. Πρέπει κάποια στιγμή να αποφασίσει το κράτος αν θέλει να τους νομιμοποιήσει και να κάνει εδώ τη "γειτονιά της αγάπης" ή να τη μεταφέρει έξω από την πόλη, όπως λέει και ο Μπουτάρης για τη Θεσσαλονίκη. Αν τους νομιμοποιήσει το κράτος, τότε θα τα κάνω κι εγώ πορνεία τα κτίριά μου. Οι τύποι με τα πορνεία μού τα ζητάνε συνεχώς. Αν τα νοικιάσεις, μπορείς να πάρεις 25-30 ευρώ ανά μέτρο τον μήνα. Το μέσο πορνείο είναι 90 τετραγωνικά, οπότε παίρνεις 2.500 χιλιάρικα για ένα ερείπιο. Αλλά εγώ δεν ήρθα εδώ για να κάνω αυτό».

Μου μιλάει ακατάπαυστα για περισσότερες από 3 ώρες, χωρίς ποτέ να χάνει τον ειρμό της σκέψης του και τη σταθερότητα της φωνής του. Έχει έναν τρόπο να σε υπνωτίζει, ένα εκπληκτικό επικοινωνιακό χάρισμα που συνήθως συναντάς σε έμπειρους πολιτικούς και σχεδόν μηδαμινή έπαρση - πράγμα σπάνιο για έναν 38 επιχειρηματία που έχει καταφέρει τόσο πολλά.

«Ούτε είμαι ένα τίποτα ούτε αυτός που έκανα το τρελό take over στην περιοχή. Και σε όσους με ρωτάνε γιατί ανακατεύομαι τόσο πολύ με την περιοχή απαντάω "μακάρι να έρθει κάποιος άλλος να το κάνει". Αν είμαι λαμόγιο, μακάρι να ήταν όλα τα λαμόγια σαν κι εμένα».

Μέσα στην εβδομάδα που διανύουμε θα καταθέσει στον δήμο ένα σχέδιο με 13 κινήσεις που μπορούν να γίνουν μέσα σε 12 μήνες για την ανατροπή της υποβάθμισης της περιοχής, οι περισσότερες εκ των οποίων βρίσκονται στη σφαίρα της κοινής λογικής. Ο Τσάκωνας παίζει το τελευταίο του χαρτί. Την κίνηση που μπορεί να τον φέρει κοντά στο ρουά-ματ, όπως εκείνος ο διάσημος Ρώσος σκακιστής που γεννήθηκε στην πόλη απ' όπου και για τον ίδιο ξεκίνησαν όλα.

Φεύγοντας από το γραφείο του, σταματάω στις σκάλες όπου υπάρχει ένα έργο από neon του Δανού καλλιτέχνη Jeppe Hein, στο οποίο αναγράφεται το εξής: «Why do you keep looking for greatness?».

ΜΕΡΟΣ 2ο
Ο Σπύρος Δερβενιώτης (πηγή) αποδομεί τις προθέσεις του Ιάσωνα

Ντου γιου σπήκ gentrification;

Οκ-η σύντομη βερσιόν: υποβαθμισμένη γειτονιά, σιδεράδικο, μηχανουργείο, πεταλάδικο. Φτηνό real estate, αγοράζεται μπίρ παρά. Πρώτα έρχεται η εμπροσθοφυλακή: γκαλερίστες, προχώ καλλιτέχνες, the hipster crowd. Τα  σκουριασμένα μηχανήματα και εργαλεία γίνονται industrial διακόσμηση, οι τέως χώροι εργατικού ιδρώτα ξανανοίγουν ως sideradiko, mechanourgeio, petaladiko. Οι αξίες ανεβαίνουν, οι χαμηλού εισοδήματος κάτοικοι εξαναγκάζονται σε εκτόπιση, η περιοχή εποικίζεται από ευκατάστατους που αναζητούν “κουλέρ λοκάλ”, “εξευγενίζεται”.
Το ζήσαμε με τον Ψυρρή, το ζήσαμε με το Γκάζι, το χοντρό παιχνίδι τώρα έχει κωδικό όνομα ΚΜ: Κεραμεικός-Μεταξουργειο
Ο κονκισταδόρ της υπόθεσης ακούει στο όνομα Ιάσων Τσάκωνας (“we call him King Jason” φέρεται ειπών ο καλλιτέχνης Κακανιάς σε ένα ελεγχόμενης στόχευσης άρθρο στο οποίο θα επανέλθουμε εντός ολίγου).
Ο ανήσυχος αυτός άνθρωπας ακόνισε τα πρώτα του επιχειρηματικά δοντάκια στο Αζερμπαιτζάν επί εμφυλίου. Με μια στάση για τη μετατροπή της Αντιπάρου σε παπαρατσικό υγροβιότοπο, βρήκε την Ιθάκη του στον Κεραμεικό, στον οποίο φέρεται πρόθυμος να επενδύσει γύρω στα εκατό ‘μύρια.
Ο τρόπος που κινήθηκε στην περιοχή είναι το απόλυτο “gentrification 101” σεμινάριο. Αφού αγόρασε και νοίκιαζε ακίνητα “αθόρυβα”, άρχισε να φτιάχνει “κλίμα” στην περιοχή με ανάλογο τρόπο. Kρυμμένος πότε πίσω από “πρωτοβουλία κατοίκων” πότε πίσω από “art projects”, προσπαθεί χρόνια να καταστήσει την επένδυσή του αποδοτική. Όχι πάντα με επιτυχία: το πρώτο δούρειο art project του, η “ReMap” συγκέντρωσε απρόσμενη αρνητική δημοσιότητα όταν η αρχιτέκτων Ελένη Τζιρτζιλάκη κατήγγειλε ότι άνθρωποι εκδιώχθηκαν από κτίρια εν μία νυκτί για να θρονιαστεί η Τέχνη.
Ετερο “Δούρειο πρότζεκτ” είναι ο “μη κερδοσκοπικός οργανισμός” “ΚΜ ΠΡΟΤΥΠΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ” η οποία φέρεται ως “πρωτοβουλία κατοίκων και επιχειρηματιών της περιοχής” που ωστόσο εμφανίζεται να συνεργάζεται στενότατα με την εταιρεία Οliaros του “βασιλιά Ιάσωνα” στην εκπόνηση του πλάνου αναβάθμισης της περιοχής.
Η εν λόγω κίνηση και λοιποί καλλιτεχνοεπιχειρηματιοδραστήριοι του αθηναϊκού κέντρου,  είχαν αρκετά θερμές συναντήσεις τον περασμένο χρόνο με τις αστυνομικές αρχές για να “καθαρίσει ο τόπος” από τους μαυριδερούς και την εγκληματικότητα.Η προηγούμενη Δημοτική Αρχή ξέρουμε όλοι πόσο “λαμπρά” αποτελέσματα είχε καταφέρει προς αυτή την κατεύθυνση. . Enter το ανελέητο “viral” σπρώξιμο για να βγάλουμε την επόμενη.
Φυτευτοί αλεξιπτωτιστές που αυτοπλασάρονται ως “κάτοικοι”, προωθούν την ατζέντα τους και βγάζουν το pet lizard τους στο Δήμο Αθηναίων; Η στρατηγική αυτή έπιασε για τη Χρυσή Αυγή, γιατί να μην πιάσει και σε μια γιγάντια real estate επένδυση που είναι σε θέση να γεννήσει χρήμα για πολύ κόσμο;
Με μια καινούργια Δημοτική Αρχή, με τους επενδυτές ανήσυχους και το σχέδιο στη “now or never” φάση του, η μηχανή δημοσίων σχέσεων έχει πάρει πλέον φωτιά. Μπροστάρηδες στον ευγενή (και ανιδιοτελή) αγώνα, πολλά γνώριμα ονόματα από το “σκεπτόμενο κούλ” βιότοπο που περιέγραψε ο Κίμων Φραγκάκης : Μία αγιογραφία από το Φώτη Βαλλάτο εδώ, ένα (ή πολλά) κείμενα απ΄ το atenistaρχο Δημήτρη Ρηγόπουλο στην “Καθημερινή” εκεί, να κι ο έτερος αρχιatenistas “Αthensville” και μια “προσωρινή δεντροφύτευση οικοπέδου” με τη συνδρομή των atenistas και άλλων εθελοντών, οι οποίοι όπως φαίνεται στα σχόλια ούτε πολυρώτησαν ούτε πολυκατάλαβαν τι είναι ο χώρος που ανέλαβαν να καλλωπίσουν.
Last but not least: να κι ένα δημοσίευμα στο Time “για την Αθήνα που εν μέσω κρίσης αναπτύσσεται”, όπου διαβάζουμε ότι η εν λόγω Αθήνα περιορίζεται στον Κεραμεικό (“στα άλλα μέρη αναρχικοί τα σπάνε” διαβάζουμε) και βασιλιάς αυτού ο Ιάσωνας όπως θα καταθέσουν στη συντάκτρια πρόθυμοι αρτίστες. Η αγωνία για προσέλκυση επενδυτών (αλλά και η “αόρατη χείρα” που παρήγγειλε το άρθρο) φαίνεται από το άγχος της γράφουσας να πείσει ότι η περιοχή ναι μεν είναι κάπως “seedy” αλλά (θαύμα-θαύμα!) η εγκληματικότητα της δεν είναι βίαιη!
“Ο Τσάκωνας παίζει το τελευταίο του χαρτί” διαβάζουμε στην αγιογραφία της Lifo. “Μέσα στη βδομάδα που διανύουμε θα καταθέσει στον δήμο ένα σχέδιο με 13 κινήσεις που μπορούν να γίνουν μέσα σε 12 μήνες για την ανατροπή της υποβάθμισης της περιοχής, οι περισσότερες εκ των οποίων βρίσκονται στη σφαίρα της κοινής λογικής.”
Οι “φάτσες της Κλαυθμώνος” λοιπόν ετοιμάζονται να εξαργυρώσουν τη λυσσαλέα (για απολιτίκ crowd) στήριξή τους. Ετοιμαστείτε να πιείτε mai tai στο επόμενο mixanourgeio. (Ναι, ξέρω, ήδη το πίνετε στο “Nixon” και το “bios”)

Και οι παλιοί κάτοικοι; Τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα; Οι φτωχοδιάβολοι; Αυτοί, για να δανειστώ την ατάκα απ’ το “100 bullets”, είναι “η χοντρή μαύρη μύγα που έλιωσε πάνω στο παρμπρίζ της προόδου“.


Διαβάστε τα παραπάνω με προσοχή, μην παραλείποντας και τα κατατοπιστικά links στο τελευταίο άρθρο.

Επίσης για περαιτέρω ανάγνωση μην παραλείψετε:

Γειτονιά real estate και συνοικία των... κερδών (Ελευθεροτυπία)
Παιχνίδια κερδοσκόπων στα γκέτο της Αθήνας (Ελευθεροτυπία)
“Θετικές οι προοπτικές για το real estate στο κέντρο της Αθήνας” (συνέντευξη του κ. Τσάκωνα στο Βήμα)
Ο Σκάι 100,3 εκπέμπει ζωντανά από τον Κεραμεικό
Πρότυπο η Αντίπαρος (Τα Νέα παρουσιάζουν την Αντίπαρο ως “υπόδειγµα αρχιτεκτονικού σχεδιασµού” – αυτό θα πει δημοσογραφία)
«Φυσική» αρχιτεκτονική στην Αντίπαρο: Καθημερινή
ΚΜ Πρότυπη Γειτονιά: PROTAGON
“Η αρχιτεκτονική σώζει το ιστορικό κέντρο;” συνέντευξη του Ι.Τ. στην Καθημερινή 
Η Αντίπαρος ανάμεσα στους δημοφιλέστερους προορισμούς το 2011 (άρθρο του γαλλικού L’express)

Άκουσον μεν, υπέχω-δε: Οπισθοχώρηση στο Χωροταξικό του Τουρισμού

ΤΟ ΞΟΡΚΙ ΕΠΙΑΣΕ:

Σουφλιάδες και γιουσουφλάκια
αποτελειώστε μας.
Κάντε μας να σιχαθούμε τα νησιά που αγάπησαν
οι ντόπιοι, οι επισκέπτες, οι ποιητές και τόσοι άλλοι.
Κάντε τα σαν τα μούτρα σας,
σαν τα τιποτένια σας οράματα, σαν τους δικούς μας εφιάλτες.
Και μην ακούτε κανέναν.
Ο διάλογος θα αποσυντονίσει το μεγαλεπήβολο σχέδιο σας.
Οικολόγοι, ΜΚΟ, κόμματα
ζούνε σε άλλες εποχές,
τυφλωμένοι από τη new age αισθητική τους.
Εσείς, οι νεοσουφλιάδες του τόπου θα μας σώσετε.
Και θα μας υποδεικνύετε ως αυταπόδεικτο της ματαιοδοξίας
ότι real state και real estate είναι συνώνυμα.

State of the art.
Αμήν.

Ο μέγας άσπιλος χωροτάκτης Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ (Πανωσήκωμα Εξοχικών ΧΩρίς Δράμι Ευθιξίας) υποχώρησε. Αντί να προωθήσει απτόητος και πάλι το μεγαλοφυές του Σχέδιο, άφησε να τον επηρεάσουν οι σκόρπιες φωνές των ασήμαντων καιροσκόπων (Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Κυκλάδων, Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο, Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, ΠΑΣΕΓΕΣ, ΓΕΣΕΕ, ΓΕΣΕΒΕΕ, ΤΕΕ, ΣΕΠΟΧ, ΣΑΔΑΣ, ΑΣΙΧΤΗΡ, ΓΕΩΤΕΕ, Μεσόγειος SOS, Greenpeace, WWF, Αρκτούρος, ΑΡΧΕΛΩΝ, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Καλλιστώ, Mom, Εταιρεία Μελέτης Μεσογειακής Φώκιας, η μεσογειακή φώκια, βουλευτές, απλοί πολίτες, πέτρες, φύκια, γλάροι, ψάρια, κατσαρίδες, και γενικώς όλη η πανιδοχλωρίδα του Αιγαίου).

Περισσότερα στο μήνυμα του Κρίτωνα Αρσένη (Υπεύθυνου Προγράμματος και Δικτύου "ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΙΓΑΙΟ" της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού):

Μετά τη μαζική αντίδραση των πολιτών, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των εκπροσώπων των εργαζομένων και εργοδοτών όλων των κλάδων της οικονομίας το ΥΠΕΧΩΔΕ αναγκάστηκε τελικά να κάνει άτακτη οπισθοχώρηση στις κρίσιμες διατάξεις του Χωροταξικού του Τουρισμού. Μείωσε στο 20% το ποσοστό των ξενοδοχείων που μπορούν να πωλούνται σαν παραθεριστικές κατοικίες έναντι του 70% που προέβλεπε το αρχικό σχέδιο. Αυτό φαίνεται να μην επιτρέπει πλέον σε κτηματομεσιτικές και κατασκευαστικές εταιρίες να αξιοποιήσουν τις μεγάλες επιδοτήσεις.

Επίσης στους ορεινούς οικισμούς ενώ πρότεινε αρχικά να κτίζονται ξενοδοχεία σε μια ζώνη 500 μέτρων γύρω από τα όριά τους με συντελεστή δόμησης 0,3 (έναντι το 0,2 που ισχύει σήμερα) και με αρτιότητα τα 2 στρέμματα (έναντι των 4 που ισχύουν σήμερα), αυτό περιορίζεται σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 300 κατοίκων και εξαιρούνται οι διατηρητέοι. Όσο απαράδεκτο και αν συνεχίζει να είναι το μέτρο αυτό, εξαιρούνται πλέον τα φιλέτα του ορεινού όγκου από την ακραία αύξηση της εκτός σχεδίου δόμησης.

Το Χωροταξικό του Τουρισμού συνεχίζει να συμπεριλαμβάνει πολλές κακές ρυθμίσεις και πολλές άστοχες κατευθύνσεις. Το αίτημα της απόσυρσης συνεχίζει να είναι επίκαιρο.

Αν και φαίνεται τα χειρότερα να πέρασαν, δυστυχώς οι τοπικές κοινωνίες θα κληθούν σύντομα να δώσουν νέες μάχες. Λόγω των εξαγγελιών για προνομιακές ρυθμίσεις για τα κτηματομεσιτικά και κατασκευαστικά συμφέροντα αγοράστηκαν τεράστια κομμάτια γης σε ακτές και νησιά. Οι εταιρίες αυτές φαίνεται να μην μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν τις διατάξεις του χωροταξικού αλλά αναμένεται να επιδιώξουν να αξιοποιήσουν την περιουσία τους με κάθε δυνατό τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι οι επιπτώσεις του Χωροταξικού θα ταλανίζουν πολλές περιοχές ακόμη και αν τελικά οι εξαγγελίες δεν υλοποιήθηκαν.

Διαβάστε και το θέμα στον αντιπάριο, όπου εξηγεί "γιατί χρυσώνεται το χάπι"

Το antiparos-blog είναι γεμάτο από τα ανδραγαθήματα των χωροτακτών νεοσουφλιάδων. Στo tag "χωροΑταξία"...

Ιδού και το βίντεο της αντιπάριας φωνής, ερασιτεχνικό μεν, όπως και το σουφλοσχέδιο, αρραγές δε, σε αντίθεση με το τελευταίο, που μπάζει από παντού:

Φωνή Αιγαίου

Σκηνοθεσία: Λυδία Καρρά

Πρόκειται για μία ταινία -ντοκυμαντέρ που καταγράφει το Αιγαίο: την αισθητική υποβάθμιση, την καταστροφή του οικοσυστήματος, την άναρχη δόμηση, τη ρύπανση...

Κι όλα αυτά μέσα σε ένα χώρο που αγαπήθηκε επί αιώνες για αυτά που ακόμα μας θέλγουν σε αυτό. Το Αιγαίο με τις διάφανες ακρογιαλιές, τις ασπόνδυλες πλαγιές και τα χωριά-αετοφωλιές του. Και στη θέση του, αναδύεται ένα ατέλειωτο γιαπί, χωρίς αμπέλια, χωρίς αλώνια, χωρίς ελεύθερες παραλίες, χωρίς πίστη, χωρίς αγάπη.

Η ταινία της Λυδίας Καρρά, ανιχνεύει τις ιστορικές και κοινωνικές ρίζες των σημερινών εξελίξεων. Με αρχειακό υλικό παρουσιάζεται η εμπειρία των πολέμων και της οδυνηρής μετανάστευσης, η άνοδος της ναυτιλίας. Καταγράφεται ο λόγος μελετητών και αναμειγνύεται με τον λόγο και αντίλογο των κατοίκων. Ξαναγυρνώντας σε ίδιους τόπους διαφορετικές εποχές του χρόνου, εντοπίζονται οι ακραίες αλλαγές στους ρυθμούς ζωής.

Σ' ένα άλλο επίπεδο, η ταινία πραγματεύεται τη σημασία της φύσης στη ζωή του ανθρώπου, την αξία της ομορφιάς του φυσικού και δομημένου χώρου. Ο φακός εγκλωβίζει αυτή την ομορφιά, όπου υπάρχει ακόμα αλώβητη. Τα λόγια του Ελύτη, σταθερή αναφορά στον κόσμο των ονείρων. Νέες, δημιουργικές ιδέες προβάλλουν ... Όπως λέει κι ένας νησιώτης: «... το Αιγαίο είναι ένα καράβι που ταξιδεύει αιώνες. Το θέμα είναι εμείς τι θα αφήσουμε πίσω μας...»

Κι όπως έγραψε κι ο συντοπίτης μπλόγκερ :

Αιγαίο, το ύμνησαν οι ποιητές, το κυβερνούν οι μπουλντόζες

ευχαριστίες στον "Καμαριανό" φίλο του μπλογκ που μας το υπέδειξε (στο πρώτο σχόλιο)

"Πωλούνται κατοικίες με άπλετη θέα στη βλακεία"

Τα θαλασσόδεντρα της παραλίας του Αγίου Σπυρίδωνα (αλήθεια, εκείνες οι πινακίδες με τα τοπωνύμια στις παραλίες πότε θα μπούνε;) ήταν εκεί πριν από πολλούς από εμάς. Τα σεβάστηκε για δεκαετίες ο τραχύς βοριάς, τα σεβάστηκε ο δρόμος που ανοίχτηκε στην περιοχή, τα σεβάστηκαν όλοι όσοι ζούνε στον τόπο και για τον τόπο. Κι έπρεπε να έρθει ένας στενοκέφαλος αρπακολλατζής επιχειρηματίας για να μας θυμίσει ότι η ασύδοτη εργολαβία δε σέβεται ούτε θεούς ούτε δέντρα ούτε ανθρώπους.

«Κόπηκαν τέσσερα θαλασσόδεντρα» κυκλοφόρησε αστραπιαία η είδηση. Άφαντοι οι δράστες, μόνο κάποιοι είδαν κάποιους τις μέρες πριν και μετά στην περιοχή, να βγάζουν φωτογραφίες, να μετακινούν τα κομμένα δέντρα, να μετρούν το χώρο και να περιεργάζονται τη θέα, σα να εκτιμούσανε την αυξημένη τιμή που θα επιτύχουνε τώρα που η θέα στο γιαλό είναι άπλετη και ανεμπόδιστη. Σύντομα οι παχυλές κιτς διαφημίσεις του αρπακολλατζή, κιτς σύμφωνα και με την αισθητική του, θα συμπληρώσουν στην καρφωμένη πινακίδα: «Πωλούνται κατοικίες με άπλετη ανεμπόδιστη θέα στο γιαλό, 50μ. από τη θάλασσα». Ο νοσηρός εγκέφαλος που τόλμησε να κόψει τα θαλασσόδεντρα για να προσδώσει στο κτίσμα του άπλετη θέα προς τη θάλασσα δεν γεννήθηκε εδώ. Ουρανοκατέβατος απατεωνίσκος θα είναι, που νόμισε πως τα θαλασσόδεντρα είναι άχρηστοι θάμνοι που φυτρώνουν μέσα σε μια νύχτα. Πως γιαλός με θαλασσόδεντρα -και δέντρα γενικώς- είναι κόντρα στη σύγχρονη αισθητική. Αυτήν που επιτάσσει την οπτική άπλετη απόλαυση της θάλασσας τόσο από το μπαλκόνι με το φρέντο του λιγούρη όσο και από τις βίλες των χορτασμένων που οι πισίνες στην άκρη τους ενώνονται προοπτικά με τη θάλασσα, θέλοντας έτσι να δώσουν μία πλατύτητα στην στενή έννοια της ευζωίας τους.

Το antiparos-blog δεν κατηγορεί κανέναν, απλά έχει υποψίες, όπως και τόσοι άλλοι που έζησαν το συμβάν από κοντά. Έτσι, στις παρακάτω φωτογραφίες δεν διαπομπεύουμε τον φερόμενο ως αρπακολλατζή επιχειρηματία, αντίθετα σας παρουσιάζουμε μία έξυπνη επενδυτική επιλογή με «άπλετη θέα στη βλακεία».

Θυμίζοντας ότι αυτός που αγάπησε το χρήμα εξ' ορισμού σχεδόν δεν αγάπησε τη φύση...

Aρνητική η γνωμοδότηση για το Ειδικό Χωροταξικό

Aρνητική η γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης στο σχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
Στη σημερινή συνάντηση το σχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ έλαβε μόνο 7 θετικές γνωμοδοτήσεις επί συνόλου 19 μελών

περισσότερα εδώ
κι εδώ

Σουφλιάδες και γιουσουφλάκια ακόμα επιμένετε; Ήρθε η ώρα σας...

Aρνητική η γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης στο σχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
Στη σημερινή συνάντηση το σχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ έλαβε μόνο 7 θετικές γνωμοδοτήσεις επί συνόλου 19 μελών

περισσότερα εδώ

ΠΑΜΕ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΟ ΞΟΡΚΙ ΜΠΑΣ ΚΑΙ ΠΙΑΣΕΙ ΠΑΛΙ Η ΚΑΤΑΡΑ:

Σουφλιάδες και γιουσουφλάκια
αποτελειώστε μας.
Κάντε μας να σιχαθούμε τα νησιά που αγάπησαν
οι ντόπιοι, οι επισκέπτες, οι ποιητές και τόσοι άλλοι.
Κάντε τα σαν τα μούτρα σας,
σαν τα τιποτένια σας οράματα, σαν τους δικούς μας εφιάλτες.
Και μην ακούτε κανέναν.
Ο διάλογος θα αποσυντονίσει το μεγαλεπήβολο σχέδιο σας.
Οικολόγοι, ΜΚΟ, κόμματα
ζούνε σε άλλες εποχές,
τυφλωμένοι από τη new age αισθητική τους.
Εσείς, οι νεοσουφλιάδες του τόπου θα μας σώσετε.
Και θα μας υποδεικνύετε ως αυταπόδεικτο της ματαιοδοξίας
ότι real state και real estate είναι συνώνυμα.

State of the art.
Αμήν.

Ακολουθεί μύνημα στον επουράνιο Πατέρα μέσω sms από την ευλογημένη κεραία του Προφήτη Ηλία, για την οποία όλα δείχνουν ότι πρόκειται για θαύμα, που περιγράφεται και στα Ευαγγέλια:

"τα δε βουνά έσμιξαν και τα εκατό (;) μέτρα εγένοντο εννέα μέτρα και τριάκοντα εκατοστόμετρα, ο δε χρόνος διεστάλη όπως το ολιγοετές συμβόλαιο το συναφθέν μετά της Κοινότητος ισχύσει αιωνίως, τα δε στόματα των υπαλλήλων αυτής εσφραγίσθησαν διά παντός, και τα πειστήρια εκλειδώθησαν ίνα γενούν απρόσιτα εις ποικίλους οικολόγους εωσφόρους"
(κατά Κοσμοτέ το ανάγνωσμα)

Ο μέγας άσπιλος χωροτάκτης Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ (Πανωσήκωμα Εξοχικών ΧΩρίς Δράμι Ευθιξίας) προωθεί απτόητος και πάλι το μεγαλοφυές του Σχέδιο, μην αφήνοντας να τον επηρεάσουν οι σκόρπιες φωνές των ασήμαντων καιροσκόπων (Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Κυκλάδων, Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο, Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, ΠΑΣΕΓΕΣ, ΓΕΣΕΕ, ΓΕΣΕΒΕΕ, ΤΕΕ, ΣΕΠΟΧ, ΣΑΔΑΣ, ΑΣΙΧΤΗΡ, ΓΕΩΤΕΕ, Μεσόγειος SOS, Greenpeace, WWF, Αρκτούρος, ΑΡΧΕΛΩΝ, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Καλλιστώ, Mom, Εταιρεία Μελέτης Μεσογειακής Φώκιας, η μεσογειακή φώκια, βουλευτές, απλοί πολίτες, πέτρες, φύκια, γλάροι, ψάρια, κατσαρίδες, και γενικώς όλη η πανιδοχλωρίδα του Αιγαίου).

Ο χωροτάκτης-δημοπράτης Υπουργός επανέρχεται λοιπόν και καταθέτει το Χωροταξικό Σχέδιο προς ψήφιση στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας στις 4 Φεβρουαρίου 2009. Αν δεν τον κάψει καμιά ανωτέρα δύναμη μέχρι τότε. Και ελπίζουμε δυνατά γιατί έχουμε απευθείας σύνδεση με αυτήν.

ο Σωρός- ενοποιημένος με τη Φανερωμένη χάρη στο μέγα ευεργέτη χωροτάκτη

Υπογράψτε για την απόσυρση του Χωροταξικού εδώ

Μάθετε περισσότερες πληροφορίες εδώ

Το antiparos-blog είναι γεμάτο από τα ανδραγαθήματα των χωροτακτών. Στo tag "χωροΑταξία"

πηγή φωτό Αμοργού και Σκύρου: Καθημερινή (2 Νοεμβρίου 2008), άρθρο "Το σχέδιο τσιμεντοποίησης των νησιών

παραδοσιακή αρχιτεκτονική

Τρία χρόνια φωτογραφικών περιπλανήσεων. Τόσο χρειάστηκε ο φωτογράφος Νίκος Δεσύλλας για να ολοκληρώσει την αποτύπωση των σημαντικότερων ελληνικών ιστορικών οικισμών και να συνθέσει το φωτογραφικό του λεύκωμα που κυκλοφορεί σε δύο τόμους από τις Εκδόσεις Σύνολο.

«Δεν ήταν εύκολο το εγχείρημα», λέει ο κ. Δεσύλλας στο ΟΙΚΟ. «Η αλλοίωση που έχουν υποστεί οι περισσότεροι από τους παραδοσιακούς οικισμούς είναι πολύ μεγάλη. Ακόμα και στη Σαντορίνη, όλα πλέον είναι καινούργια! Δεν βρίσκεις τίποτα που να μην έχει «πειραχτεί»». Φωτεινές εξαιρέσεις, όπως λέει ο ίδιος, τα Μαστιχοχώρια της Χίου, η Πάτμος, η Λίνδος στη Ρόδο. «Αυτοί είναι οικισμοί που και έχουν διατηρηθεί πολύ καλά και είναι ζωντανοί. Δεν ήθελα να αποτυπώσω «νεκροταφεία»». Στα 34 χρόνια που ο κ. Δεσύλλας ασχολείται με την ταξιδιωτική φωτογραφία, έχει γίνει αυτόπτης μάρτυρας αυτών των αλλαγών. «Συντελείται μια καταστροφή. Σε μερικά χρόνια δεν θα υπάρχουν πια παραδοσιακοί οικισμοί». Μόνο στις φωτογραφίες.

«Η επιτυχία έχει γίνει βρόχος γύρω από το λαιμό της νησιώτικης Ελλάδας», γράφει ο ομότιμος καθηγητής Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ κ. Δημήτρης Φιλιππίδης προλογίζοντας το λεύκωμα. Δεν είναι τυχαίο ότι από το βιβλίο λάμπουν διά της απουσίας τους τα δημοφιλέστερα νησιά των ελληνικών θαλασσών: τα νησιά αυτά έχουν από καιρό απολέσει το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό τους χρώμα, έχοντας παραδοθεί στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη, την καθοδηγούμενη από την αχόρταγη ζήτηση για τουριστική εκμετάλλευση.

«Οι παραδοσιακοί οικισμοί που έχουν διασωθεί σήμερα είναι εκείνοι για τους οποίους δεν υπήρχαν κίνητρα να «αναπτυχθούν». Στην Ελλάδα συνεχίζουμε να ξοδεύουμε τον τόπο σαν να ήταν σε αφθονία», λέει στο ΟΙΚΟ ο κ. Φιλιππίδης. «Η Μύκονος πάει πια. Από το '60 φωνάζαμε ότι έχει κορεστεί, αλλά συνεχίζει να χτίζεται ανελέητα. Το ίδιο συμβαίνει και σε πολλά άλλα νησιά που γνώρισαν την «επιτυχία». Τώρα βλέπουμε ακόμα και τα πιο δυσπρόσιτα νησιά, όπως τα Κουφονήσια, να μπαίνουν στο χορό, να αλλοιώνονται από μια «εχθρική» αρχιτεκτονική. Οσοι οικισμοί διατηρούνται παλεύουν ενάντια σε πολύ ισχυρά συμφέροντα», προσθέτει, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη δρομολογούμενη εφαρμογή του νέου χωροταξικού για τον τουρισμό. «Πρόκειται για λαίλαπα. Δεν θα αφήσει τίποτα όρθιο».

Κι όμως, υποστηρίζει ο κ. Φιλιππίδης, ιδιαίτερα στις παρούσες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, είναι απαραίτητο να στρέψουμε το βλέμμα σ' αυτούς τους οικισμούς - όχι μόνο να τους προστατέψουμε, αλλά να τους αφήσουμε να μας διδάξουν. «Λιτή, αποτελεσματική αρχιτεκτονική, με σεβασμό στο περιβάλλον και στην κοινωνία. Οικονομία στα μέσα και στις μορφές. Είναι πια επιτακτική η ανάγκη να επιστρέψουμε σ' αυτού του είδους την αρχιτεκτονική».
5 πράγματα που μας διδάσκουν οι παραδοσιακοί οικισμοί
1. Οικονομία υλικών
«Οι παραδοσιακοί νησιώτικοι οικισμοί είχαν χτιστεί με «ντόπια» υλικά. Υλικά στα οποία οι τεχνίτες είχαν εύκολη πρόσβαση και ήταν σε αφθονία. Στις Κυκλάδες, π.χ., όπου δεν υπήρχε ξυλεία, την αντικαθιστούσαν με την πέτρα. Ετσι, εξοικονομούσαν χρήματα (η μεταφορά ξυλείας από άλλες περιοχές κόστιζε ακριβά), ενώ εκμεταλλεύονταν το υλικό που ο τόπος τους «παρήγε»».
2. Οικονομία εκφραστικών μέσων
«Η σύγχρονη αρχιτεκτονική είναι επιδεικτική. Οσοι έχουν οικονομική άνεση, χτίζουν υπερμεγέθη σπίτια, προχωρώντας σε σπατάλες και κινούμενοι από μια επιδειξιομανία. Τότε συνέβαινε το αντίστροφο. Εκείνοι που είχαν χρήματα προσπαθούσαν να βρουν τον πιο άμεσο τρόπο να ικανοποιήσουν τις βασικές τους ανάγκες».
3. Σεβασμός στις κλιματικές συνθήκες
«Εκείνα τα χρόνια, όλα τα σπίτια ήταν βιοκλιματικά! Οι άνθρωποι λειτουργούσαν με το ένστικτο. Ηξεραν ότι δεν έπρεπε να έχουν μεγάλα παράθυρα στο βοριά, παρά μόνο ένα φεγγιτάκι ώστε να δημιουργείται ρεύμα το καλοκαίρι. Τα μικρά παράθυρα, επιπλέον, βοηθούν να διατηρείται η ίδια θερμοκρασία. Οι μεγάλες τζαμαρίες, που είναι σήμερα στη μόδα, έχουν μεγάλες απώλειες θερμοκρασίας. Γι' αυτό και καταφεύγουμε στον κλιματισμό».
4. Προσαρμογή στο τοπίο
«Ηξεραν πώς να «χωνεύουν» το κάθε κτίσμα στο τοπίο. Εκτός από σεβασμό στον τόπο τους, με αυτόν τον τρόπο έλυναν και πρακτικά ζητήματα. Εχοντας το κατώι μισοχωμένο στο έδαφος, διατηρούσαν χαμηλή τη θερμοκρασία στους αποθηκευτικούς χώρους, ενώ δεν χρειάζονταν κολόνες για τη στήριξη του κτιρίου».
5. Ανακύκλωση νερού
«Εχοντας να αντιμετωπίσουν ένα μεγάλο πρόβλημα στην προμήθεια νερού, ιδιαίτερα τους στεγνούς μήνες, έπρεπε να βρουν τρόπο να αποθηκεύουν το βρόχινο νερό. Εφτιαχναν λοιπόν δεξαμενές είτε στις αυλές είτε στις στέγες, ώστε να μη χάνεται σταγόνα και να καλύπτονται έτσι οι ανάγκες για την καθαριότητα».

________________________________________

Δημήτρης ΦιλιππίδηςΚαθηγητής Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ

Γιατί είναι σημαντικό να διατηρήσουμε τους παραδοσιακούς οικισμούς;
Γιατί αυτό είναι η Ελλάδα. Δεν είναι τα πράγματα που οι Ελληνες έφτιαξαν μέσα σε κάποιο δοκιμαστικό σωλήνα με τη μεγαλοφυΐα τους. Αντίθετα, είναι συνεχή παντρέματα και μείξεις και ανακατέματα με οτιδήποτε υπάρχει. Η έννοια «παράδοση» πήρε κάποια στιγμή ένα μεταφυσικό περιεχόμενο σε βάρος της ιστορικής αλήθειας. Και σε βάρος της αρχής ότι όλα τα πράγματα εξελίσσονται, από κάπου ξεκινούν και κάπου πηγαίνουν. Μας κατέκτησαν οι Λατίνοι, οι Τούρκοι, όλα αυτά «χρωμάτισαν» τη χώρα. Αυτό που λέμε σήμερα Ελλάδα είναι αυτό το μείγμα, αυτή η ομορφιά, που βασίζεται πάνω σ' αυτές τις επιμειξίες και τις συγγένειες με τον κόσμο γύρω.
Σε πράγματα που ήρθαν και απέξω και κάποια στιγμή έγιναν ντόπια, γηγενή, ειλικρινά. Αλλά δεν οφείλουμε μόνο να τους διατηρήσουμε, οφείλουμε και να διδαχθούμε απ' αυτούς.

Τι μας μαθαίνουν αυτοί οι οικισμοί;
Τα μυστικά τού πώς να δουλεύουμε με οικονομία τόσο στα μέσα όσο και στις μορφές. Αυτό το μάθημα, σήμερα ειδικά που μπαίνουμε στο λούκι της οικονομικής κρίσης, είναι πολύτιμο. Ο τρόπος που δούλευαν και ο τρόπος που προσαρμόζονταν στο τοπίο είναι πράγματα που σταδιακά ξεχάστηκαν. Παλιά είχαμε ένα σπίτι στη Σαντορίνη, το οποίο είχε στέρνα για το βρόχινο νερό. Σε ποιο από τα σπίτια που κατασκευάζονται τώρα στα νησιά -που ως γνωστόν δεν έχουν στάλα νερό- προβλέπεται στέρνα; Αυτό ήταν ένα μάθημα που πήραμε απ' αυτήν την αρχιτεκτονική. Σ' εκείνο το σπίτι, το καλοκαίρι ήμασταν με το πουλόβερ μέσα, ο χώρος κρατούσε σταθερή θερμοκρασία. Υπήρχε ένα ελάχιστο παραθυράκι προς τη θάλασσα, που σου έδινε τη δροσιά που χρειαζόσουν. Δείτε τι γίνεται σήμερα. Φωνάζουμε για την τσιμεντοποίηση, δεν είναι όμως η τσιμεντοποίηση το πρόβλημα, αλλά με ποιους όρους γίνεται.

Δεν θα έπρεπε η Πολιτεία να βάζει περιορισμούς;
Το να μιλάς για νόμους σήμερα δεν λέει τίποτα. Είναι ουτοπία. Τα νησιά που κρατούν ακόμα το χρώμα τους, όπως η Υδρα και η Πάτμος, το κρατούν επειδή εκεί μπήκαν από πολύ νωρίς πολύ αυστηρά περιοριστικά μέσα, αλλά και γιατί η αρχή που έκανε τους ελέγχους ήταν η Αρχαιολογική Υπηρεσία. Εχει μεγάλη σημασία ποιος είναι αυτός που προστατεύει, τι νοοτροπία κουβαλάει. Θεωρητικά αυτό συμβαίνει και στη Σύμη. Ομως, η έδρα της υπηρεσίας είναι στη Ρόδο, είναι δηλαδή πάρα πολύ δύσκολο να επέμβει. Εχουν πέσει τώρα λυτοί και δεμένοι στη Σύμη και της αλλάζουν τα φώτα με λυσσώδη τρόπο. Είναι τρομακτικές οι πιέσεις. Και ποιος είπε ποτέ «όχι» στα λεφτά; Προφανώς υπάρχει τεράστιο πρόβλημα υπερεκμετάλλευσης, αυθαιρεσίας, αλλά για μένα είναι και θέμα παιδείας, κουλτούρας.

Δηλαδή;
Δεν φταίνε μόνο οι αρχιτέκτονες -όπου χρησιμοποιούνται τουλάχιστον- αλλά και η περίφημη πελατεία τους. Τι ζητούν αυτοί που παίρνουν τα ονειρεμένα τους τέσσερα στρέμματα και πάνε να χτίσουν εκτός σχεδίου; Οχι πάντως το σπίτι τους να προσαρμόζεται καλύτερα στον τόπο, στις ανάγκες του. Χαρακτηριστικό είναι αυτό που συμβαίνει στην Ανδρο. Οπως ξέρετε, σ' αυτό το νησί, εάν είσαι σε εκτεθειμένο μέρος, δεν μπορείς να σταθείς με το μελτέμι. Οι περισσότεροι όμως απ' όσους πάνε να χτίσουν εκεί το μόνο που θέλουν είναι η θέα. Σηκώνουν λοιπόν τα σπίτια τους όσο γίνεται πιο ψηλά, αδιαφορώντας και για τους προσανατολισμούς. Αν βλέπουν τα Γαβρονήσια, είναι ευχαριστημένοι! Και φυσικά, τιμωρούνται γιατί αυτό που αποκτούν έχει ένα κάρο κουσούρια. Εμείς αγοράσαμε ένα σπίτι στην Ανδρο, μέσα στον οικισμό. Είδαμε εκ των υστέρων τη σοφία που ήταν ενσωματωμένη εκεί μέσα. Ολος ο οικισμός είναι μέσα σε μια κοιλάδα εντελώς προφυλαγμένος από το βοριά. Το καλοκαίρι παίρνουμε όσο χρειάζεται από το μελτέμι για να δροσιζόμαστε και όχι παραπάνω. Μάθαμε τι θα πει θέα, τι θα πει άνοιγμα, πώς σέβομαι τους διπλανούς μου και πώς συμμετέχω στο σύνολο. Αντίθετα, σήμερα επικρατεί μια άκρως αντικοινωνική συμπεριφορά - εγώ να είμαι πιο ψηλά, εγώ να τους βουλώσω όλους. Και παλιά υπήρχε ανταγωνισμός, όμως εκείνες οι κοινωνίες μπορούσαν να συνεργαστούν, εάν κρίνουμε από το αποτέλεσμα. Το πώς το ένα σπίτι προβάλλει πίσω από το άλλο, όπως στη Σύμη, έχει να κάνει με τέτοιου είδους συμβιβασμούς και συνεννοήσεις. Κι αυτό δεν είναι ένα μάθημα; Σεβασμός στο περιβάλλον και στον διπλανό. Εχουμε μπει σε μια εποχή καταναλωτισμού των μορφών, που συνδυάζεται με νεοπλουτισμό. Σήμερα έχουμε αφθονία μέσων με λιγότερη κουλτούρα, ενώ παλιά είχαν λιγότερα μέσα με περισσότερη κουλτούρα.

Αυτή η νοοτροπία κατέστρεψε τους παραδοσιακούς οικισμούς;
Και αυτή. Δείτε τι έγινε στη Σαντορίνη. Στην αρχή ήρθαν οι ξένοι. Αγόρασαν, εκμεταλλεύθηκαν, αξιοποίησαν. Μετά ξυπνούν οι ντόπιοι κι εκεί που πωλούσαν τα παλιά τους τα ερείπια για ένα κομμάτι ψωμί, βάζουν μπροστά και λένε να 'μαστε κι εμείς. Κι αρχίζει μια μικροαστική κακομοίρικη εκμετάλλευση με τα περίφημα rooms to let. Ο πληθυσμός βολεύεται, αποκτά ένα εισόδημα που πριν δεν το 'χε. Αλλά αυτό δεν σταματάει. Δεν υπάρχει όριο σ' αυτό. Το επόμενο στάδιο είναι η αρπακτικότητα. Αυτό το 'χουμε δει παντού στην Ελλάδα. Εκεί είναι το πρόβλημα. Πώς να πεις «σταματάω, καλά ώς εδώ, να δω τώρα τι έχω, να τα ευχαριστηθώ». Η απληστία είναι το κύριο χαρακτηριστικό του σημερινού πληθυσμού. Κι αυτό πληρώνουμε. Υπήρχε ποτέ περίπτωση να «περάσουν» περιορισμοί στην Καλντέρα; Κάθε χωράφι θεωρείται άμεσα αξιοποιήσιμο. Ελεγαν στον Σουφλιά να καταργήσει τη ρύθμιση για τα τέσσερα στρέμματα. Πώς να την καταργήσει; Την άλλη μέρα το πρωί, θα είχαμε κοινωνική επανάσταση.

Αν ήσαστε εσείς «Σουφλιάς», θα καταργούσατε τα 4άρια;
Κάθε φορά που βγαίνει αυτή η «βρώμα», τρέχουν όλοι και δημιουργούν τετελεσμένα. Στη Σαντορίνη, στην προοπτική ότι θα έμπαιναν περιορισμοί με τα χωροταξικά, έτρεξαν όλοι και σήκωσαν σκελετούς παντού, οι οποίοι είναι ακόμα εκεί! Τα 4άρια δεν είναι οικισμός, είναι καταστροφή. Κάνουν το τοπίο «μπιμπικιαστό». Καλύτερα να έδιναν κανονικά οικόπεδα. Ομως, υπάρχουν τρόποι. Δεν είμαστε μόνοι στον κόσμο. Πώς στην Κύπρο δεν έχουν ούτε ένα αυθαίρετο; Πώς τα κατάφεραν; Αν ήμουν πάντως Σουφλιάς, σίγουρα δεν θα έβγαινε αυτό το νομοσχέδιο για το χωροταξικό του τουρισμού, που μας απειλεί εδώ και τόσο καιρό και είναι πραγματικά εφιάλτης. Δεν θα αφήσει τίποτα όρθιο. Είναι τραγικό να υπάρχει μια τόσο κυνική αντιμετώπιση των πραγμάτων. Είναι και σκόπιμο. Δεν μπορεί όταν βλέπεις τα πράγματα να είναι τόσο στραβά, να κάνεις κάτι επίτηδες για να τα κάνεις ακόμα χειρότερα μόνο και μόνο για να ευνοήσεις αυτούς που θα τα εκμεταλλευθούν μετά. Τη λογική «χρησιμοποιώ, εκμεταλλεύομαι και μετά πετάω» δεν την έχουμε ξεπεράσει στην Ελλάδα. Ξοδεύουμε το περιβάλλον, το τοπίο, όπως ξοδεύουμε αυτά τα οποία είναι σε αφθονία.

πηγή: Αυτή είναι η αρχιτεκτονική του μέλλοντος
Της ΛΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ